علت و درمان رعشه و لرزش دست، پا ،سر و بدن

رعشه اساسی به اختلال نورولوژیکی سیستم عصبی گفته می‌شود که باعث لرزش ریتمیک و غیر ارادی بدن می‌شود. رعشه می‌تواند در هر یک از نقاط بدن ایجاد شود اما معمولا دست‌ها بیشتر دچار لرزش می‌شوند، به‌ ویژه زمانی که فرد کارهای ساده‌ای مانند آب خوردن یا بستن بند کفش را انجام می‌دهد، لرزش بیشتری مشاهده می‌گردد. معمولا رعشه یک وضعیت خطرناک نیست اما با گذر زمان بدتر می‌شود که در برخی افراد شدید است. برخی از شرایط خاص باعث رعشه نمی‌شوند. اگر چه گاهی با بیماری پارکینسون اشتباه گرفته می‌شود. تجویز دارو، فیزیوتراپی و انجام عمل جراحی در زمره اقدامات درمانی رعشه قرار دارند.

اگر‌ رعشه شدید شود، بیمار نمی‌تواند به راحتی فنجان یا لیوان را در دست خود نگه دارد، به طور طبیعی غذا بخورد، صورتش را اصلاح یا آرایش کند. اگر رعشه بر زبان یا بخش‌های مربوط به صدا تاثیر بگذارد حرف زدن بیمار تغییر خواهد کرد. رعشه می‌تواند برای تعداد زیادی از افراد، عواقب اجتماعی و روانی جدی به دنبال داشته باشد. اگر رعشه به اندازه‌ای بر زندگی بیمار تاثیر بگذارد که نتواند همانند قبل کارهای خود را انجام دهد یا زندگی‌اش را ادامه دهد، باید به مراجعه کند. پزشک بر اساس موقعیت بیمار و شدت بیماری او، اقدامات درمانی لازم را توصیه می‌کند. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با ۴۹۷۹۶۰۰۰ (۹۸۲۱+) تماس بگیرید.

علل لرزش بدن


جهش ژن یکی از عوامل ایجاد رعشه در نیمی از بیماران است، اما هنوز ژنی که جهش می‌یابد شناسایی نشده است. به این نوع رعشه، رعشه ارثی گفته می‌شود که هنوز علت لرزش دست و بدن ارثی در برخی از افراد مشخص نیست. فاکتورهای پرخطر شناخته شده برای رعشه اساسی عبارتند از:

  •  جهش ژنی: رعشه ارثی به اختلال کروموزوم‌های غیر جنسی گفته می‌شود .اگر یکی از والدین این ژن معیوب را داشته باشد می‌تواند آن را به فرزند خود منتقل کند. اگر یکی از والدین دارای جهش ژنی برای رعشه اساسی باشند، شانس آنکه فرزند آنها نیز این اختلال را به ارث ببرد ۵۰ درصد است.
  •  سن: رعشه اساسی در افرادی که ۴۰ سال و بالاتر از ۴۰ سال سن دارند بسیار شایع است.

علائم


 علائم و نشانه‌های رعشه اساسی عبارتند از:

  •  معمولا به تدریج در یک طرف از بدن شروع می‌شود‌.
  •  با حرکت کردن بدتر می‌شود.
  •  معمولا در ابتدا یکی از هر دو دست را درگیر می‌کند.
  •  می‌تواند شامل حرکت سر به سمت پایین یا بالا باشد.
  •  تنش عاطفی با استرس شدید، خستگی، مصرف کافئین یا افزایش دما می‌تواند باعث تشدید رعشه شود.

تفاوت رعشه با بیماری پارکینسون


تعداد زیادی از افراد، رعشه را به بیماری پارکینسون نسبت می‌دهند، اما این دو مساله در روش های اصلی با یکدیگر متفاوت‌اند:

زمان بندی رعشه‌ها

لرزش دست معمولا زمانی شروع می‌شود که بیمار از دست‌هایش استفاده کند. اما رعشه ناشی از بیماری پارکینسون دائمی است و حتی هنگامی که بیماردر حال استراحت است و از دست‌هایش استفاده نمی‌کند لرزش دارد.

بیماری‌های مرتبط

رعشه باعث ایجاد سایر مشکلات مربوط به سلامت نمی‌شود، اما بیماری پارکینسون با کندی حرکت، بی‌قراری و خمیدگی بدن ‌همراه است. معمولا افرادی که دچار رعشه اساسی هستند از علائم عصبی دیگری مانند بی قراری رنج می‌برند.

نقاط درگیر‌ بدن

رعشه اساسی عمدتا بر دست‌های بیمار و صدای او تاثیر می‌گذارد. رعشه ناشی از بیماری پارکینسون معمولا در دست‌ها شروع می‌شود، پاها، چانه‌ و سایر اعضای بدن را گرفتار می‌کند.

تشخیص


تشخیص رعشه اساسی شامل بررسی پیشینه پزشکی بیمار، سابقه خانوادگی، علائم و نشانه‌ها و انجام معاینه فیزیکی است. هیچ‌گونه آزمایش پزشکی برای تشخیص رعشه اساسی وجود ندارد. معمولا پزشک برای تشخیص رعشه، بیماری‌هایی که باعث ایجاد علائم می‌شوند را رد می‌کند و بدین منظور انجام موارد زیر را توصیه می‌نماید:

بررسی اعصاب

در این روش، پزشک به بررسی عملکرد سیستم عصبی بیمار می‌پردازد و موارد زیر را ارزیابی می‌کند:

  •  عکس العمل تاتدون
  •  قدرت و کشیدگی عضله
  •  توانایی حس کردن برخی از احساسات خاص
  •  وضعیت بدن و هماهنگی
  •  راه رفتن

تست‌های آزمایشگاهی

از بیمار نمونه ادرار و خون گرفته می‌شود و برای تشخیص برخی از فاکتورها مورد بررسی قرار میگیرد. این فاکتورها عبارتند از:

  •  بیماری تیروئید
  •  مشکلات متابولیکی
  •  عوارض جانبی مواد مخدر
  •  سطح مواد شیمیایی که باعث لرزش بدن می‌شوند.

تست‌های مربوط به عملکرد بیمار

پزشک ممکن است برای ارزیابی لرزش بدن از بیمار بخواهد:

  •  یک لیوان آب بنوشد.
  •  بازوهایش را به سمت بیرون بکشد.
  •  کلمه ای را بنویسد.
  •  یک تصویر مارپیچ را رسم کند.

اگر پزشک هنوز درباره‌ی آن‌که لرزش بیمار یک لرزش اساسی یا ناشی از بیماری پارکینسون است اطمینان نداشته باشد انجام اسکن انتقال دهنده دوپامین را برای بیمار تجویز می‌کند. این نوع اسکن می‌تواند تفاوت‌های بین این دو نوع لرزش را نشان دهد.

درمان لرزش بدن


در برخی از افراد در صورتی که علائم رعشه شدید نباشد، درمان ضروری نخواهد بود. اما اگر رعشه باعث شود بیمار نتواند به خوبی کار یا فعالیت‌های روزمره‌اش را انجام دهد باید اقدام درمانی مناسب برای او در نظر گرفته شود.

داروها

بتابلاکرها

از این داروها معمولا برای درمان پرفشاری خون استفاده می‌شود. بتابلاکرها مانند پروپرانول در برخی از افراد به کاهش لرزش بدن کمک می‌کند. اگر‌ بیمار آسم یا بیماری‌های قلبی داشته باشد تجویز بتابلاکرها گزینه مناسبی نخواهد بود. خستگی، احساس سبک بودن سر، یا بیماری‌های قلبی از جمله عوارض جانبی این داروها هستند‌.

داروهای ضد صرع

داروهای صرع، مانند پریمیدون (فیرولین) می‌تواند در بیمارانی که به بتابلاکرها پاسخ نمی‌دهند مفید باشد. پزشک ممکن است داروهایی مانند گاباپنتین (گرالیز ، نورونتین) و توپیرامات (توپاماکسی ، کودکسی اکسی آر) را تجویز کند. عوارض جانبی این داروها عبارتند از، خواب آلودگی و استفراغ که معمولا این علائم پس از مدت کوتاهی از بین می‌روند.

آرام بخش‌ها

ممکن است پزشک برای درمان بیمارانی که استرس و عصبانیت باعث بدتر شدن رعشه در آنها می‌شود. داروهایی مانند کلونازپام را تجوبز کند. خستگی و خواب آلودگی از عوارض جانبی این داروها هستند. باید در مصرف این داروها احتیاط کرد زیرا ممکن است بیمار به مصرف آنها عادت کند.

بوتاکس

تزریق بوتاکس (سم بوتولونیوم A) می‌تواند ظرف مدت سه ماه به کاهش و بهبود لرزش بدن کمک کند. با این حال اگر از بوتاکس برای درمان لرزش دست استفاده شود، می‌تواند باعث ضعیف شدن انگشتان بیمار شود. اگر برای درمان لرزش صدا مورد استفاده قرار بگیرد، می‌تواند باعث ایجاد مشکل در فرایند بلع و خش دار شدن صدا شود.

فیزیوتراپی

ممکن است پزشک برای درمان رعشه انجام فیزیوتراپی را تجویز کند. پزشک فیزیوتراپ به بیمار کمک می‌کند زندگی‌اش را با رعشه مطابقت دهد یا آنکه دستگاه‌هایی را برای کاهش عوارض جانبی رعشه بر فعالیت‌های روزمره بیمار پیشنهاد دهند که عبارتند از:

  •  عینک و وسایل سنگین
  •  مچ‌بند‌های سنگین
  •  وسایل سنگین مخصوص نوشتن

انجام عمل جراحی

اگر رعشه بیمار بسیار شدید باشد و باعث ناتوانی بیمار شود و به داروها پاسخ ندهد، انجام عمل جراحی می‌تواند گزینه مناسبی برای این گروه از بیماران باشد. در این روش، پزشک الکترودهایی را درون قسمتی از مغز بیمار قرار می‌دهند که باعث لرزش بدن می‌شود. یک سیم نازک از الکترود به دستگاهی که شبیه تنظیم کننده ضربان قلب است و درون سینه بیمار کاشته شده، وصل می‌شود. این دستگاه، امواج بدون درد الکتریکی را برای قطع کردن سیگنال‌های تالاموس که باعث رعشه بیمار می‌شوند ارسال می‌کند. عوارض جانبی این جراحی عبارتند از:

از کار افتادن تجهیزات، مشکلات مربوط به کنترل حرکات، عدم تعادل، مشکل در صحبت کردن، سردرد و ضعف، با گذر زمان یا تنظیم دستگاه، معمولا این عوارض از بین می‌روند.

اصلاح سبک زندگی و درمان‌های خانگی

برای کاهش رعشه باید موارد زیر را رعایت کنید:

  •  از مصرف کافئین پرهیز کنید: کافئین و سایر محرک‌ها می‌توانند باعث افزایش رعشه شوند.
  •  آرامش داشته‌باشید: استرس و عصبانیت باعث بدتر شدن رعشه می‌شوند و داشتن آرامش به بهبود آن کمک می‌کند. اگرچه بیمار نمی‌تواند استرس را از زندگی خود حذف کند، می‌تواند با استفاده از برخی تکنیک‌های خاص مانند مدیتیشن یا نوشتن، نحوه‌ی واکنش به موقعیت‌های استرس‌زا را مدیریت کند.
  •  سبک زندگی خود را تغییردهید: از دستی که لرزش ندارد بیش‌تر برای انجام فعالیت‌های خود استفاده‌ کنید. روش‌هایی را پیدا کنید که از نوشتن با دستی که لرزش دارد جلوگیری کنید.