علت، علائم و درمان تنگی کانال نخاع کمر و گردن

تنگی کانال نخاع به تنگ شدن فضاهای نخاعی گفته می‌شود. تنگی کانال نخاع باعث ایجاد فشار بر اعصابی می‌شود که در سراسر ستون فقرات وجود دارند. تنگی کانال نخاع معمولا بیشتر در قسمت پایین کمر و گردن رخ می‌دهد. برخی از افرادی که دچار تنگی کانال نخاع هستند ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند. ممکن است عده‌ای دیگر علائمی مانند درد، بی‌حسی، سوزش و ضعف عضلانی را تجربه کنند. ممکن است با گذر زمان علائم تنگی کانال نخاع بدتر شود. برخی از تغییرات ناشی از تخریب ستون فقرات که به استئوآرتریت مربوط است باعث تنگی کانال نخاعی می‌شود. تشخیص تنگی کانال نخاعی شامل ارزیابی کامل ستون فقرات است. جراحی و درمان غیر جراحی از گزینه‌های موجود برای درمان تنگی کانال نخاعی محسوب می‌شوند.

درمان نکردن تنگی شدید کانال نخاعی باعث پیشرفت بیماری و مشکلات دائمی در خصوص تعادل بدن، فلج و بی‌اختیاری ادرار و مدفوع می‌شود. درمان تنگی کانال نخاعی به محل تنگی کانال و شدت علائم و نشانه‌های بیمار بستگی دارد. برای تصمیم‌گیری در خصوص بهترین گزینه درمان تنگی کانال نخاع  باید با مشورت کنید. اگر شما هیچ‌گونه علامتی نداشته باشید یا علائم شما خفیف باشند، پزشک به‌طور منظم وضعیت شما را بررسی می‌کند و برخی نکات را به شما می‌گوید که در منزل انجام دهید. در صورتی که این مورد نتواند به شما کمک کند، پزشک انجام فیزیوتراپی و مصرف برخی داروها را تجویز می‌کند. اگر سایر گزینه‌های درمانی مفید نباشند و به شما کمک نکند، می‌توانید از عمل جراحی بهره بگیرید. جهت دریافت مشاوره یا رزرو نوبت با ۴۹۷۹۶۰۰۰ (۹۸۲۱+) تماس بگیرید.

انواع


انواع تنگی کانال نخاع بر اساس محل آنها در ستون فقرات دسته‌بندی می‌شوند. گاهی ممکن است بیمار در چند نقطه دچار تنگی کانال باشد. دو نوع تنگی کانال نخاع وجود دارد که عبارتند از:

  • تنگی کانال گردن: در این حالت، تنگی در قسمت ستون فقرات گردن رخ می‌دهد.
  • تنگی کانال کمر: در این حالت، تنگی در قسمت پایین کمر رخ می‌دهد. تنگی کانال نخاع کمر شایع‌ترین نوع تنگی کانال نخاعی است.

علل


ستون فقرات از گردن تا کمر امتداد می‌یابد. استخوان‌های ستون فقرات، کانال نخاع را تشکیل می‌دهند که از طناب نخاع (اعصاب) محافظت می‌کنند. برخی از افراد به صورت مادرزادی دچار تنگی کانال نخاع هستند. اما در اکثر موارد، تنگی کانال نخاعی زمانی رخ می‌دهد که برخی موارد باعث تنگ شدن فضای باز بین ستون فقرات شوند. علت تنگی کانال نخاع عبارتند از:

  • رشد بیش از حد استخوان: آسیب‌های ناشی از استئوآرتریت بر استخوان‌های ستون فقرات می‌تواند منجر به زائده‌های استخوانی شود که به درون کانال نخاع رشد می‌کنند. بیماری پاژه یک بیماری استخوانی است که معمولا بزرگسالان را درگیر می‌کند، و می‌تواند باعث رشد بیش‌از‌حد استخوان در ستون فقرات شود.
  • فتق دیسک کمر: بالشتک‌های نرمی که بین مهره‌ها قرار دارند و نقش ضربه‌گیر را ایفا می‌کنند، با گذر زمان و بالا رفتن سن ازبین می‌روند. شکستگی‌هایی که در قسمت خارجی دیسک رخ می‌دهد باعث بیرون‌زدگی بالشتک‌های نرم و ایجاد فشار بر طناب نخاع یا اعصاب می‌شود.
  • ضخیم شدن رباط‌های کمر ممکن است با گذر زمان، رباط‌هایی که به حفظ استخوان‌های ستون فقرات کمک می‌کنند ضخیم شوند و به درون کانال نخاع فرو روند.
  • تومورها: رشد غیرطبیعی می‌تواند باعث ایجاد تومور درون طناب نخاع، درون بافت‌های پوشاننده نخاع یا فضای بین نخاع و مهره‌ها شود.
  • آسیب‌های ستون فقرات: تصادفات خودرویی و سایر آسیب‌ها می‌توانند باعث دررفتگی یا شکستگی یک یا چند مهره شود. استخوان دررفته می‌تواند باعث آسیب رساندن به نخاع شود. التهاب و تورم بافت مجاور، می‌تواند فورا پس از جراحی کمر بر اعصاب و نخاع فشار وارد کند.

علائم تنگی کانال نخاعی


در تصاویری که به کمک ام آر آی یا سی تی اسکن گرفته می‌شود تنگی کانال نخاع مشاهده می‌شود، اما عده‌ای دیگر هیچ‌گونه علامتی ندارند. تنگی کانال نخاع به تدریج شروع می‌شود و باگذر زمان بدتر می‌شود. علائم تنگی کانال با توجه به محل تنگی و اعصاب درگیر، متفاوت است.

علائم و نشانه‌های تنگی کانال نخاع گردن

علائم و نشانه‌های تنگی کانال نخاع کمر

  • بی حسی و سوزش در پا یا ساق
  • ضعف عضلات پا یا ساق
  • درد یا گرفتگی در یک یا هر دو پا در ایستادن طولانی مدت یا راه رفتن که معمولا هنگام نشستن یا خم شدن به جلو تسکین می‌یابد.
  • کمر درد

تشخیص


پزشک برای تشخیص تنگی کانال نخاع از بیمار درباره علائم و نشانه‌هایی که دارد سوال می‌پرسد، به‌بررسی پیشینه پزشکی او می‌پردازد، سپس وضعیت جسمانی او را بررسی می‌کند. پزشک ممکن است برای تشخیص علت علائم تنگی کانال نخاع گردنی بیمار، انجام عکسبرداری را تجویز می‌کند. این تست‌ها عبارتند از:

  • عکسبرداری توسط اشعه ایکس: در این حالت می‌توان تغییرات استخوان، مانند زائدهای استخوانی که باعث تنگ شدن فاصله بین مهره ها شده است را مشاهده کرد. بنابراین بیمار باید در معرض تشعشعات اشعه ایکس قرار بگیرد.
  • انجام ام آر آی: در این حالت از امواج رادیویی و مغناطیسی (ام آر آی) برای تولید تصاویر ستون فقرات استفاده می‌شود. ام آر آی می‎توانند آسیب‌های دیسک و روباط، و وجود تومور را نشان دهد. به‌علاوه، می‌تواند اعصابی که تحت فشار قرار دارند را نیز نشان دهد.
  • سی تی اسکن یا سی تی میلوگرام: اگر بیمار قنتواندادر به انجام ام آر آی انجام نباشد، پزشک انجام سی تی اسکن را پیشنهاد خواهد کرد. در سی تی اسکن ،به کمک اشعه ایکس از زوایای مختلف از بدن عکسبرداری می‌شود. در سی تی اسکن میلوگرام پس از تزریق ماده حاجب تصویربرداری انجام می‌شود. ماده حاجب وضعیت اعصاب و نخاع، فتق دیسک، زائده‌های استخوانی و تومور را نشان می‌دهد.

درمان تنگی کانال نخاع


داروها

پزشک می‌تواند داروهای زیر را تجویز کند:

  • مسکن‌ها: مصرف برخی از مسکن ها مانند ایبوبروفن، ناپروکسن، و استامینوفن می‌تواند به‌طورموقت باعث تسکین درد ناشی از تنگی کانال نخاعی شود. این داروها فقط برای دوره کوتاهی تجویز می‌شوند و شواهد کمی مبنی بر مزایای استفاده طولانی از این داروها وجود دارد.
  • داروهای آرام‌بخش: مصرف برخی از داروهای آرام‌بخش در طول شب، مانند آمی‌تریپتیلین می‌تواند به تسکین دردهای شدید کمک کند.
  • داروهای ضد تشنج: برخی از داروهای ضد تشنج مانند گاباپنتین وپرگابالین می‌تواند به کاهش درد ناشی از آسیب اعصاب کمک کنند.
  • مخدرها: داروهای که حاوی ترکیبات کدئین هستند مانند اکسی‌کدون و هیدروکدون می‌توانند به‌طور موقت به تسکین درد کمک کنند. باید در مصرف مخدرها به مدت طولانی احتیاط کرد. از عوارض جانبی مخدرها می‌توان اعتیاد به مصرف آن‌ها را ذکر کرد.

فیزیوتراپی

افرادی که دچار تنگی کانال نخاعی هستند باید برای کاهش درد، از میزان فعالیت خود بکاهند. اما کاهش فعالیت می‌تواند منجر به ضعف عضلات و در نتیجه درد بیشتر شود. پزشک می‌تواند تمریناتی را به بیمار آموزش دهد که به کاهش درد و تقویت عضلات او کمک کند:

  • تقویت عضلات و استقامت بدن
  • حفظ‌پذیری و مقاومت ستون فقرات
  • بهبود تعادل بدن

تزریق استروئید

ممکن است ریشه اعصاب در محل‌های تحت فشار، متورم و ملتهب شود. تزریق داروی استروئیدی (کورتیکواستروئید) به درون نقاط ملتهب باعث بهبود تنگی کانال نخاع نمی‌شود، اما می‌تواند به کاهش التهاب و تسکین درد کمک کند. تزریق استروئید در همه افراد مفید و تاثیر گذار نیست. تزریق مکرر استروئید می‌تواند باعث ضعیف شدن استخوان‌ها و بافت‌های هم‌بند شود، به این ترتیب بیمار می‌تواند در طول سال فقط چند بار استروئید تزریق کند.

انجام عمل جراحی

در صورتی که سایر روش‌های درمانی تنگی کانال نخاع  نتوانند به بیمار کمک کنند، یا علائم تنگی کانال باعث فلج شدن او شده باشد، پزشک انجام عمل جراحی را توصیه می‌کند. هدف از انجام عمل جراحی، ایجاد فضای بیشتر در ستون فقرات به منظور کاهش فشار بر ریشه اعصاب یا ستون فقرات است. انجام عمل جراحی برای رفع فشردگی کانال نخاعی، آخرین روش برای رفع علائم تنگی کانال نخاعی است. تحقیقات نشان داده است که اگر عمل جراحی توسط جراحان با تجربه و ماهر انجام شود باعث کاهش عوارض می‌شود.

تغییر سبک زندگی و درمان خانگی

پزشک به بیمار پیشنهاد می‌کند برای کاهش درد، موارد زیر را در منزل رعایت کند:

  • از کیسه‌های آب گرم یا سرد استفاده کند. برخی از علائم تنگی کانال گردن پس از قرار دادن کیسه های گرم یا سرد روی گردن تسکین می‌یابند.
  • تناسب اندام خود را حفظ کند. اگر بیمار چاق باشد یا اضافه وزن داشته باشد باید وزن خود را کاهش دهد. کاهش وزن اضافی می تواند با برداشتن فشار از روی کمر به کاهش درد کمک شایانی کند.
  • ورزش کند. انعطاف‌پذیری، تمرینات کششی و تقویتی می‌تواند به آزاد شدن ستون فقرات کمک کند. پزشک می تواند ورزش های مفید و ایمن را به بیمار معرفی کند.
  • از عصا یا واکر استفاده کند. عصا و واکر به حفظ تعادل بدن کمک می‌کنند. بیمار هنگام استفاده از این وسایل در هنگام راه رفتن به سمت جلو خم می‌شود بنابراین از میزان درد او کاسته می‌شود.