علت، علائم و درمان وزوز کردن و سوت کشیدن گوش

زنگ گوش یا وزوز گوش به این معناست که شخص حس می‌کند صداهایی مانند خش‌خش، وزوز، جیرجیر یا سوت یا صداهای دیگر در گوش خود می‌شنود. این صدا ممکن است با وقفه یا مداوم باشد و میزان بلندی آن در افراد مختلف متفاوت است. این صدا بیش از همه زمانی آزاردهنده است که اطراف شخص ساکت است و یا شخص تلاش دارد که شب هنگام بخوابد. در موارد نادری صدای وزوز گوش با تپش قلب هماهنگ است. بسیاری از افراد وزوز گوش را بعد از قرارگیری در معرض صداهای بسیار بلند تجربه کرده‌اند. هیچ درمان منفرد و مشخصی برای وزوز گوش وجود ندارد که برای تمامی بیماران موثر باشد چرا که شرایط هر فرد با فرد دیگر متفاوت است. پزشک در ابتدا گوش‌های شما را معاینه می‌کند تا ببیند آیا وزوز گوش ناشی از مشکلی ابتدایی در گوش است که به‌سادگی حل می‌شود یا خیر. برای مثال ممکن است صدا دادن گوش به خاطر عفونت گوش یا تجمع جرم گوش باشد. پزشک همچنین تست‌های ساده‌ای انجام می‌دهد تا ببیند شما شنوایی کامل خود را دارید یا خیر.

اگر به طور مکرر و یا مداوم دچار مشکل وزوز گوش می‌شوید و صدایی در گوش خود می‌شنوید باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. در صورتی که زنگ گوش ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد، لازم است در ابتدا این بیماری درمان شود. در صورتی که وزوز گوش ناشی از شنیدن صداهای بسیار بلند باشد و بعد از درمان‌های اولیه بهبود پیدا نکند، پزشک می‌تواند روش‌های درمانی مختلفی را برای از بین بردن یا بهبود دادن صدا به شما پیشنهاد دهد. در برخی از موارد صدای گوش بدون هیچ درمانی و به طور خود به خودی بهبود پیدا می‌کند. البته، صرف نظر از علت وزوز و صدای گوش، ممکن است در برخی موارد خاص مشکل به طور کامل درمان نشود.  جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با ۴۹۷۹۶۰۰۰ (۹۸۲۱+) تماس بگیرید.

انواع


هر کدام از انواع وزوز گوش دارای علائم مختلفی بوده و صدای متفاوتی ایجاد می‌کنند:

  •  وزوز گوش ذهنی: این نوع از وز وز گوش، بیشتر از همه شایع است. در این حالت بیمار صدایی در سر خود می‌شنود اما دیگران این صدا را نمی‌شنوند.
  •  وزوز با صدای تق‌تق یا ضربی (تپنده): صدایی که شخص می‌شوند معمولا مانند زنگ یا سوت است. اما در مواردی ممکن است این صدا مانند ضربه یا صدای تپش باشد که با صدای تپش قلب هماهنگ می‌شود.
  •  وزوز واقعی و بیرونی: این مورد چندان شایع نیست. در این حالت ممکن است پزشک نیز در صورت دقت کردن، صدایی از گوش بیمار بشنود.

علل وزوز گوش


وزوز گوش یک بیماری نیست بلکه یکی از علائمی است که نشان‌دهنده وجود مشکل و بیماری دیگری در مغز یا شنوایی می‌باشد.

از دست دادن شنوایی

احتمالا شایع‌ترین دلیل ابتلا به وزوز گوش، از دست دادن بخشی از شنوایی است. با بالا رفتن سن یا بر اثر وارد شدن آسیبی به گوش (بر اثر صدا، دارو، مواد شیمیایی و ..) ممکن است بخشی از گوش که موجب شنوایی ما می‌شود (حلزون گوش) آسیب ببیند. طبق نتایج تحقیقاتی که تاکنون انجام شده، احتمالا حلزون گوش دیگر نمی‌تواند سیگنال‌های عادی و نرمال را به مغز بفرستد و مغز دچار سردرگمی در تجزیه این سیگنال‌ها شده و خودش سیگنال‌هایی را تولید می‌کند تا آن را جایگزین کند. این سیگنال‌ها به حالت صدایی در گوش شنیده می‌شوند. هرچیزی مانند عفونت یا جرم گوش که موجب کمتر شدن شنوایی شود، صدا دادن گوش را نیز شدت می‌دهد.

آسیب‌ دیدگی

در صورتی که وز وز گوش ناشی از آسیب‌دیدگی گوش باشد، معمولا صدا در هر دو گوش شنیده می‌شود چرا که معمولا هر دو گوش در معرض صداهای بلند، دارو یا دیگر شرایط محیطی قرار می‌گیرند.

قرارگیری در معرض صداهای بسیار بلند

قرارگیری در معرض صداهای بلند یکی از علل بسیار شایع برای ابتلا به وزوز گوش است که معمولا به شنوایی فرد نیز صدمه می‌زند. متاسفانه بسیاری از افراد اصلا در مورد اثرات مضر صداهای بسیار بلند که ناشی از آتش‌بازی، موسیقی بلند و موارد مانند آن است، آگاه نیستند و اطلاعی در این باره ندارند.

درمان دارویی

مصرف بیش‌ازحد داروهایی مانند آسپرین و یا آنتی‌بیوتیک آمینوگلیکوزید (یک فرم قدرتمند مواد مخدر ضد عفونت) و کینین می‌تواند موجب وزوز گوش شود. وزوز گوش از عوارض جانبی بیش از 200 نوع داروی مختلف است.

بیماری منییر گوش

علائم این بیماری عبارتند از سرگیجه، وزوزگوش احساس پر بودن و گرفتگی گوش و از دست دادن شنوایی برای چند ساعت. این بیماری بر اثر مشکلی در خود گوش ایجاد می‌شود. وزوز گوش صرفا از علائم این بیماری است.

نوروم آکوستیک

این مورد یکی از علل نادر وز وز گوش است. نوروم آکوستیک نوعی تومور مغزی است که بر روی عصب‌های شنوایی رشد می‌کند و می‌تواند موجب زنگ گوش و وزوز شود. این بیماری معمولا موجب بروز علائم تنها در یک گوش می‌شود در حالی که علل دیگر وزوز گوش که موجب ناشنوایی نیز می‌شوند، در هر دو گوش علائم ایجاد می‌کنند. پی بردن به علل خاص مانند نوروم آکوستیک معمولا کار آسان‌تری است.

وزوز گوش پالسی و تپنده

این مشکل معمولا مربوط به جریان خون در رگ‌های سالم یا ناسالم اطراف گوش است. علل بروز وزوز گوش تپشی عبارتند از بارداری کم‌خونی، پرکاری تیروئید و تشکیل توموری که رگ‌های اطراف گوش را درگیر کند. وزوز گوش پالسی همچنین می‌تواند ناشی از افزایش فشار مغز باشد. در این حالت فشار مایع اطراف مغز در جمجمه زیاد می‌شود.

تشخیص


ارزیابی‌های اولیه برای پی بردن به علت وزوز گوش، شامل گرفتن سوابق پزشکی، انجام معاینات فیزیکی و معاینه کامل سر و گردن و از جمله تمامی عصب‌های این ناحیه می‌شود. همچنین لازم است تست شنوایی‌سنجی کامل انجام شود. بسته به نوع وزوز گوش و صدایی که در گوش شنیده می‌شود، ممکن است نوعی شنوایی‌سنجی مخصوص با نام ABR (پاسخ‌دهی شنوایی ساقه مغز) یا اسکن‌های مغزی مانند سی تی اسکن یا ام آر آی انجام شوند. در برخی از موارد، ممکن است لازم باشد که فشار خون بیمار اندازه‌گیری شود و یا آزمایش خون برای بررسی عملکرد غده تیروئید تجویز می‌شود. در موارد بسیار نادری، ممکن است تستی برای بررسی فشار مایع مغزی نخاعی در جمجمه و کانال نخاعی انجام شود.

درمان وزوز گوش


دارو درمانی

تاکنون داروهای بسیاری برای درمان صدای گوش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در برخی موارد، مصرف دوز پایین داروهای ضد اضطراب مانند والیوم یا داروهای ضدافسردگی می‌تواند در کاهش وزوز و سوت کشیدن گوش موثر باشد. استفاده از استروئید موضعی در گوش میانی همراه با مصرف داروی ضداضطراب به نام آلپرازولام نیز در برخی بیماران موثر بوده است.

دستگاه پوشش‌دهنده صدا

برای برخی بیماران از دستگاه‌های پوشش‌دهنده صدا استفاده می‌شود که مشابه با سمعک هستند و داخل گوش قرار می‌گیرند. این دستگاه‌ها صدایی تولید می‌کنند که از صدای نویزی که بیمار در گوش خود می‌شنود، مطلوب‌تر است. دستگاهی که اخیرا تولید شده است، یک دستگاه دومنظوره است که به طور همزمان، سمعک و پوشش‌دهنده صدا است.

بازآموزی صدای گوش (TRT)

بازآموزی صدای گوش به توانایی طبیعی مغز برای وفق دادن خود به یک سیگنال بستگی دارد. مغز باید این سیگنال را در سطح ناخودآگاه فیلتر کند تا در سطح ادراکات آگاهانه قرار نگیرد. سازگاری مغز با این سیگنال به هیچ تلاش آگاهانه نیاز ندارد. مغز افراد معمولا با بسیاری از صداها سازگاری پیدا می‌کند مانند صدای تهویه هوا، فن کامپیوتر و باران ملایم. چیزی که در تمامی این صداها مشترک است این است که این صداها برای فرد اهمیتی ندارند و بنابراین به عنوان صدای بلند شناسایی نمی‌شوند. این فرم از درمان وزوز گوش بین 12 تا 24 ماه طول می‌کشد اما بر اساس تجربیات به دست آمده، بسیار موفقیت‌آمیز است.

خارج کردن جرم گوش

اگر علت وزوز گوش، تجمع جرم زیاد در گوش باشد، پزشک با استفاده از ساکشن یا پاشیدن آب در گوش و با استفاده از کورت، جرم‌ها را از درون گوش بیرون می‌کشد. در صورتی که بیمار دچار عفونت گوش شده باشد، قطره گوش حاوی هیدروکورتیزون برای او تجویز می‌شود تا خارش گوش او کم شود و همچنین برای رفع عفونت، داروی آنتی‌بیوتیک خوراکی تجویز می‌شود.

جراحی

در موارد نادری ممکن است نیاز به جراحی باشد. این در صورتی است که علت وزوز و سوت کشیدن گوش، کیست یا تومور یا رسوبات کلسیمی استخوان گوش باشد.

درمان مشکلات دندانی

برخی از متخصصین معتقدند که مشکلات مفصل فکی نیز می‌تواند موجب وزوز گوش شود. مفصل فک جایی است که استخوان فک به استخوان سر متصل می‌شود و این مفصل درست در جلوی گوش قرار دارد. این متخصصین معتقدند که درمان مشکل فکی توسط متخصص دندانپزشک می‌تواند وزوز گوش را برطرف کند، چرا که عضلات و عصب‌های فک ارتباط بسیار نزدیکی با گوش دارند.

پیشگیری از پیشرفت بیماری


یکی از راه‌های پیشگیری از وزوزگوش و کم شدن شنوایی، اجتناب از قرارگیری در معرض صداهای بسیار بلند است. برای پیشگیری از آسیب شنوایی باید:

  •  در محیط‌های پر سر و صدا از محافظ گوش استفاده کنید.
  •  موسیقی خود را با صدای متوسط گوش کنید.

بهبود سلامتی بدن نمی‌تواند تاثیری در درمان وزوز گوش داشته باشد، اما سلامت کلی فرد قطعا شدت وزوز و سوت کشیدن گوش را کمتر می‌کند و موجب می‌شود فرد احساس فیزیکی و روحی بهتری داشته باشد. ورزش کردن، داشتن رژیم غذایی سالم، داشتن عادات خواب صحیح، سیگار نکشیدن، انجام فعالیت‌ها و تفریحات سالم و کنترل استرس همگی به داشتن سلامتی بیشتر کمک می‌کنند.