خواب‌رفتن، ،گز‌گز و مورمور و سوزن سوزن شدن دست و پا:علت و درمان

کرختی و بی‌حسی دست و پا باعث ایجاد احساس سوزش، مورمور، گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا می‌شود. این احساس همچنین می‌تواند در قسمت‌های دیگر بدن مانند ساق پا و بازوها، دهان و گردن رخ دهد. این حس معمولاً بدون درد است و می‌تواند باعث بی‌حسی یا خارش شود.

کرختی یا خواب رفتن دست و پا که اغلب سبب گزگز نیز می‌شود می‌تواند علت‌های بسیار زیادی ازجمله اعمال فشار بر روی عضو، کم‌خونی ، دیابت و چربی خون بالا داشته باشد یا حتی نشانه‌ی بیماری‌های مانند ام‌اس، تومور مغزی، سکته و یا سندرم کارپال تونل باشد. اگر این احساس را به‌ طور مکرر تجربه می‌کنید هرچه سریع‌تر به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید تا بتواند علت خواب رفتن دست و پا را تشخیص داده و درمان‌های مناسب نظیر داروهای ضدالتهاب و استروییدی را پیشنهاد دهد. حتی در بعضی مواقع جراحی نیز الزامی می‌باشد. تشخیص سریع و به‌ موقع علت خواب‌رفتگی بدن، درنتیجه‌ی فرایند درمان بسیار مؤثر می‌باشد.  برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد گزگز و بی‌حسی دست و پا و درمان آن و یا رزرو نوبت با ۴۹۷۹۶۰۰۰ (۹۸۲۱+) تماس حاصل فرمایید.

انواع


کرختی و گزگز موقت

اکثر مردم خواب رفتن دست و پا و سوزن سوزن شدن موقت قسمت‌های مختلف بدن را تجربه کرده‌اند. گزگز و سوزن سوزن شدن  و مورمور دست و پا معمولاً هنگامی اتفاق می‌افتد که اعمال وزن به بخشی از بدن باعث قطع جریان خون به اعصاب در آن منطقه می‌شود، به‌عنوان مثال چهار زانو زدن اغلب باعث مورمور و بی‌حسی می‌شود زیرا انتقال خون به اعصاب در پاها مسدود می‌شود. علائم ایجادشده به‌سرعت پس از تغییر موقعیت و از بین بردن فشار وارده از بین می‌رود.

کرختی و گزگز مزمن

کرختی و سوزن سوزن شدن‌های مزمن بدن که به‌ صورت مکرر برای مدت‌زمان طولانی رخ می‌دهند، اغلب نشانه‌ای از یک بیماری جدی‌تر مانند ام‌اس، نوروپاتی محیطی یا دیابت می‌باشد. اگر احساس گزگز و سوزن سوزن شدن مزمن دارید حتماً به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. درمان کرختی و سوزن سوزن شدن‌های مزمن بستگی به علت اصلی ایجاد آن دارد. ممکن است لازم باشد که تغییراتی ساده در شیوه زندگی داشته باشید یا ممکن است نیاز به درمان پیشرفته‌تر از قبیل دارو یا جراحی داشته باشید. کرختی و گزگزهای موقت زمانی رخ می‌دهد که فشار به ناحیه آسیب‌دیده بدن وارد شود و جریان خون را به اعصاب در آن منطقه محدود می‌کند که مانع از ارسال سیگنال‌های مهم از اعصاب به مغز می‌شود.

علل


بی‌حسی و خواب رفتن‌های مزمن معمولاً نشانه‌ای از مشکل یا بیماری جدی هستند. این اختلالات عبارت‌اند از:

  •  اختلال سیستم عصبی مرکزی، ازجمله سکته مغزی، تومور مغزی، آبسه مغزی، ام‌اس، انسفالیت، حمله ایسکمی گذرا
  • بیماری بافت همبند مانند آرتریت روماتوئید یا سندرم شوگرن
  • سندرم عصبی مانند سندرم تونل کارپال یا سیاتیک
  • بیماری‌های متابولیک مانند دیابت یا کم‌کاری تیروئید
  • بیماری قلبی عروقی مانند آترواسکلروز
  • بیماری عروق خونی، مانند بیماری پدیده رینود
  • التهاب عصب
  •  عفونت‌هایی مانند بیماری ایدز یا لایم

سایر عوامل

علت خواب رفتن‌ دست و پا و بی‌حسی مزمن بدن همچنین ممکن است به‌ واسطه موارد زیر ایجاد شود:

  •  مواد سمی مانند قرار گرفتن در معرض سرب و یا اشعه
  •  داروهای خاص مانند شیمی‌درمانی، داروهای ایدز یا داروهای ضد تشنج
  •  سوءتغذیه (زمانی که بدن شما به دلیل رژیم غذایی نامناسب مواد مغذی خاص را ندارد.)
  •  کمبود ویتامین B12
  •  سرطان
  •  آسیب مستقیم به اعصاب توسط عفونت یا ضربه
  •  مصرف الکل
  •  نوروپاتی محیطی

تشخیص


خواب رفتن دست و پا و سوزن سوزن شدن‌های مزمن دست و پا و دیگر قسمت‌ها اغلب نشانه‌ای از مشکلی جدی‌تر هستند. برای شناسایی و تشخیص مشکلی که علت خواب رفتن دست و پا و کرختی و گزگزهای شما است، پزشک سابقه پزشکی را بررسی می‌کند و معاینه فیزیکی نیز انجام می‌دهد. پزشک بسته به علت خواب رفتن دست و پا و بی‌حسی و مورمور ممکن است بخواهد آزمایش‌های مختلفی انجام دهد که شامل موارد زیر است:

  •  آزمایش خون
  •  بیوپسی عصبی یا عضلانی که یک نمونه از عصب یا عضله گرفته می‌شود تا تجزیه‌ و تحلیل شود.
  •  نوار عضله که پاسخ‌های عضلانی را به یک محرک الکتریکی اندازه می‌گیرد. الکترود سوزنی از طریق پوست به عضله وارد می‌شود تا فعالیت عضلات هنگام تحریک اعصاب را اندازه‌گیری کند.
  •  سی‌تی‌اسکن که از اشعه ایکس و یک کامپیوتر برای ایجاد تصاویر دقیق از داخل بدن شما استفاده می‌کند.
  •  تجزیه و تحلیل شیمیایی ادرار
  •  بررسی‌های هدایت عصبی که در آن دیسک‌های فلزی کوچک به نام الکترود روی پوست شما قرار می‌گیرند. الکترود شوک الکتریکی کوچکی را وارد می‌کند که اعصاب شما را تحریک می‌کند و سرعت و قدرت سیگنال عصب اندازه‌گیری می‌شود.
  •  ام آر آی برای بررسی مغز و ستون فقرات

درمان خواب رفتن دست و پا


برخی از افراد مبتلا به علائم خفیف گزگز و خواب‌رفتگی می‌توانند ناراحتی در دستان خود را از طریق استراحت آن‌ها و استفاده از بسته‌های یخ در مناطق متورم کاهش دهند. بااین‌وجود اگر این تکنیک‌ها برای شما مؤثر نباشد می‌توانید درمان‌های غیر جراحی و جراحی را برای کاهش یا رفع علائم خواب رفتن دست و پا خود امتحان کنید.

مچ‌بند

هنگام خواب از مچ‌بند استفاده کنید تا از خواب‌رفتگی و گزگز و مورمور اندام‌های بدن در طول شب جلوگیری شود. این تکنیک معمولاً زمانی مؤثرتر است که علائم خفیف تا متوسط داشته باشید و این علائم و از زمان شروع علائم بیش از یک سال نگذشته باشد.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی

داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی داروهای ضد درد، ضد تب و ضدالتهابی هستند که باعث کاهش درد، تب و التهاب می‌شوند. این داروها تنها زمانی می‌توانند بی‌حسی و گزگز و درد ناشی از سندرم تونل کارپال را درمان کنند که مشکل التهابی مرتبط داشته باشید. اگر التهاب وجود نداشته باشد، داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی بعید است که بتوانند این احساس را از بین ببرند.

کورتیکواستروئیدها

کورتیکواستروئیدها، التهاب، متابولیسم کربوهیدرات، رفتار و سایر فرآیندهای بدن را تنظیم می‌کنند. پزشک شما ممکن است از کورتیکواستروئید مانند کورتیزون برای از بین بردن خواب‌رفتگی و گزگز یا درد در دست شما استفاده کند. برای درمان سندرم تونل کارپال کورتیکواستروئید‎های خوراکی به تأثیرگذاری کورتیکواستروئید تزریقی نیستند.

جراحی

اگر درمان‌های غیر جراحی علائم را کاهش یا تسکین ندهد جراحی بهترین گزینه است. فرایند جراحی سندرم تونل کارپال معمولاً شامل برش رباطی است که روی عصب شما فشار می‌آورد. جراح ممکن است از یک دستگاه به نام اندوسکوپ استفاده کند که به او اجازه می‌دهد تا داخل تونل کارپال را ببیند و برش‌های کوچکی را در دست شما انجام دهد. او همچنین ممکن است به‌ طور مستقیم بر روی کف دست شما در قسمت تونل کارپال برشی ایجاد و عصب فشرده را آزاد کند.

درمان‌های خانگی


گرم کردن

تکه‌ای پارچه را در آب گرم خیس کنید و آن را در ناحیه آسیب‌دیده 5 تا 10 دقیقه قرار دهید. این کار را تا زمانی که خواب‌رفتگی و گزگز از بین برود تکرار کنید. همچنین شما می‌توانید دوش آب گرم بگیرید.

ماساژ

روغنی را روی ناحیه موردنظر بریزید و به‌ آرامی و نرمی ماساژ دهید تا ناحیه کمی گرم شود. این کار گردش خون را تنظیم می‌کند و از بی‌حسی جلوگیری می‌کند.

ورزش

تمرینات منظمی را انجام دهید که شامل حرکات دست و پا است. ورزش‌هایی مانند ایروبیک بسیار مؤثر هستند. سعی کنید شنا کنید و با دویدن گردش خون را بهبود دهید. اگر انجام تمرینات با شدت بالا باعث ایجاد بی‌حسی در انگشتان پا و پا شوند باید از آن‌ها اجتناب کنید.

ناحیه موردنظر را بالاتر قرار دهید

برای جلوگیری از بی‌حسی در دست‌ها و پاها در طول شب، آن‌ها را بر روی بالش یا هر جای مناسب دیگر قرار دهید تا جریان خون در آن منطقه خاص افزایش یابد.

یوگا

هرروز صبح با معده خالی بیست دقیقه یوگا انجام دهید. این کار شما را سالم نگه می‌دارد و گردش خون را بهبود می‌بخشد که به‌ نوبه خود از بی‌حس شدن اجتناب می‌کند. یوگا درمانی بسیار مؤثر برای خواب رفتن پا به علت دیابت است.

روغن نارگیل

روغن نارگیل شامل تمام مواد مغذی مفید است که باعث تقویت عضلات شما می‌شود. فقط به مدت بیست دقیقه، سه بار در روز، ناحیه را با روغن نارگیل ماساژ دهید. برای کسب نتایج بهتر روغن را کمی قبل از ماساژ گرم‌ کنید.

روغن زیتون

ناحیه آسیب‌دیده را با روغن زیتون 15 تا 20 دقیقه ماساژ دهید. این کار را دو بار در روز برای کاهش بی‌حسی تکرار کنید.

کارهایی که باید انجام دهید

  •  فعال باشید و فعالیت‌های بدنی سبک انجام دهید.
  • میوه‌های تازه و سبزی‌ها بخورید.
  • آب زیادی بنوشید.
  • کفش‌های مناسب بپوشید.
  • دست‌ها و پاهای خود را سرد نگه دارید.
  • مصرف غذای سرشار از منیزیم را افزایش دهید.
  • وزن خود را مرتباً چک کنید.
  • مصرف دخانیات را ترک کنید.

از این کارها پرهیز کنید

  •  جلوگیری از مصرف الکل و کافئین
  •  غذاهای تصفیه‌ شده و فرآوری شده را نخورید.
  •  برای مدت‌زمان طولانی ننشینید.
  •  اگر خواب رفتن دست و پا و گزگز شدن بیش‌ ازحد و مکرراً اتفاق می‌افتد، مشکل را نادیده نگیرید.