بهداشت دهان و دندان در صرع (Oral Health in Epilepsy)

به عقیده دندان پزشکان و متخصصان علوم بهداشتی ، مهم ترین عامل پوسیدگی دندان ها و لثه پلاک میکروبی است . پلاک میکروبی شامل تجمع میکروب ها روی دندان و لثه است . مهم ترین راه حفظ سلامت دهان و دندان رعایت توصیه های بهداشتی، کنترل و حذف پلاک میکروبی و برداشتن جرم های سخت از روی دندان ها است. جرم شامل مواد سختی است که از راه معدنی شدن پلاک حاصل می شود. جرم ها به علت چسبندگی زیاد به دندان به ویژه در کنار و زیر لثه ها، با مسواک برداشته نمی شوند و باید با روش های مکانیکی به وسیلۀ دندان پزشکان و یا بهداشت کاران دهان و دندان پاکسازی شوند.

تنها مسواک زدن منظم و رعایت بهداشت دهان و دندان می تواند از تشکیل پلاک های میکروبی و جرم ها جلوگیری کند.

عوامل دیگری هم مثل بیماری های عمومی و ضعیف کننده ، بارداری ، کمبود ویتامین ها به ویژه ویتامین C ، بلوغ و مصرف منظم بعضی داروها در پیدایش التهاب لثه نقش دارند که باعث تشدید عمل میکروب ها، پلاک ها و جرم ها می شوند. در دندان پزشکی حفظ بهداشت دهان ، کنترل و حذف پلاک های میکروبی مقدم بر درمان های دیگر مانند پر کردن ، ارتودنسی ، گذاشتن دندان و حتی جراحی است. زیرا این گونه درمان ها در کسانی که بهداشت دهانی ضعیف دارند با شکست مواجه می شوند. روش های حفظ بهداشت دهان و دندان شامل مسواک زدن ، کاربرد نخ دندان و استفاده از دهان شویه های مختلف است.

داروهای ضد صرع و تورم لثه


تورم و افزایش حجم لثه در مبتلایان به صرع به علت مصرف بعضی از داروها مثل فنی توئین ، والپروات سدیم ، کاربامازپین است که در صد شیوع آن حدود 50 درصد گزارش شده است. به دلیل احتمال بروز افزایش حجم لثه در اثر مصرف فنی توئین باید بیمار از بهداشت دهانی مناسبی برخوردار باشد. برای این هدف نیاز به ویزیت های مکرر می باشد. در صورت بروز بیش از حد افزایش لثه نیاز به عمل جراحی الزامی است. افزایش حجم لثه در بیمارانی که والپروات سدیم مصرف می کنند به ندرت دیده می شود. بزرگی لثه اغلب از لثۀ بین دندان و لبۀ لثه شروع شده و شایع تر است. رعایت دقیق بهداشت دهان در جلوگیری و کاهش شدت افزایش حجم لثه بسیار مهم است.

برخی عوارض دهانی شایع داروهای ضد صرع:

فنی توئین: افزایش حجم لثه ، تاخیر در بهبود، خونریزی لثه و عفونت های میکروبی

کاربامازپین: خشکی دهان، عفونت های میکروبی، تاخیر در بهبود، خونریزی لثه

والپروات سدیم: خونریزی لثه ناشی از کمبود پلاکت های خون، تاخیر در بهبود، عفونت های میکروبی

بهتر است فرد مبتلا به صرع قبل از شروع مصرف دارو به دندان پزشک مراجعه کند تا مورد عمل جرم گیری قرار گیرد و به وی آموزش بهداشت داده شود تا پیشگیری لازم به عمل آید. در صورتی که پس از مصرف دارو ، ناراحتی لثه دیده شود، باید با پزشک بیمار مشاوره به عمل آید تا در صورت امکان، دارو تغییر یابد و باید آزمایش خون از نظر کم خونی و میزان پلاکت داده شود. طبق آمار در مواردی که بهداشت دهان و دندان رعایت شده است، ولی ناراحتی لثه وجود دارد، تغییر دارو باعث از بین رفتن افزایش حجم و ناراحتی لثه شده است و یا باید افزایش حجم زیاد لثه را به وسیله جراحی درمان کرد.

بیماری صرع و یا هر بیماری دیگری نباید مانع رعایت بهداشت فرد شود زیرا مسواک نزدن خود عوارض بدتری را به همراه دارد.

در صورتی که به خاطر وجود ناراحتی دندان یا لثه به دندان پزشک مراجعه کردید، حتما او را از بیماری خود و داروهایی که مصرف می کنید، مطلع سازید تا دندان پزشک نسبت به وضعیت بیماری شما اقدامات درمانی را انجام دهد.

چنانچه احتمال می دهید در حین درمان ، حمله به شما دست خواهد داد، دندانپزشک را مطلع سازید.

در پایان باید گفت که تمام اقدامات درمانی و بهداشتی همراه با هم هستند و توجه به هر کدام از آنها ضروری است.

نگارش: دکتر بابک امیدی

دکتر معصومه خادمی

چاپ هشتم: زمستان1396

واحد آموزش انجمن صرع ایران

منبع: iranepi.org

نشانی دفتر مرکزی: تهران، خیابان دکتر شریعتی، انتهای پل سید خندان، نرسیده به خیابان شهید کابلی، پلاک 1352 ، طبقه اول

تلفن: 3-88463271

نمابر: 88463377

Email:iranepi@gmail.com

نشانی شعبه توحید: تهران، میدان توحید، ابتدای خیابان توحید، کوچه سرو، پلاک 6

تلفن: 66420840