آیا منگی و گیجی سر خطرناک است؟

گیجی زمانی اتفاق می‌افتد که فرد در درک موقعیت دچار مشکل میشود یا افکار غیرشفاف یا نامنظم داشته باشد. این وضعیت ممکن است در همراهی با فراموشی، عدم شناسایی موقعیت و یا عدم توانایی در سریع فکر کردن باشد.
گیجی به تدریج با گذر زمان یا بطور ناگهانی افزایش می‌یابد که این مسئله به علت آن بستگی دارد. بر اساس علت، گیجی ممکن است که موقت، شرایط قابل درمان و یا پیشرونده باشد. به علت اینکه گیجی ممکن است که ناشی از یک بیماری جدی باشد، شکست در رسیدن به درمان باعث عوارض جدی و آسیبهای دائمی خواهد شد. به محض تشخیص علت زمینه‌ای، بسیار اهمیت دارد که برنامه‌ی درمانی طراحی شده ی اختصاصی شما و پزشک خود را برای کاهش ریسک بالقوه‌ی عوارضی مثل کما دنبال کنید.

گیجی عدم توانایی فرد درست، شفاف و سریع فکر کردن است. ممکن است که شما احساس گم کردن موقعیت دشته باشید و در توجه نشان دادن، به خاطر آوردن و تصمیم گیری دچار مشکل باشید.
در شروع ناگهانی گیجی، خصوصا در همراهی با تب بالا (بالاتر از 101 درجه فارنهایت) ، سفتی گردن راش، آسیب به سر، تغییر در سطح هوشیاری یا آگاهی، برافروختگی یا خشکی پوست، تهوع شدید و استفراغ، تنفس میوه‌ای  یا سایر علائم نگران کننده به سرعت با یک متخصص مغز و اعصاب ملاقات کنید. هیچ درمان به خصوصی برای گیجی وجود ندارد. درمان به یافتن راه حلی برای علت زمینه‌ای گیجی بستگی دارد.
اگر خودتان یا یکی از عزیزانتان مبتلا به این بیماری است، می‌توانید برای دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت تشخیص و درمان با ۴۹۷۹۶۰۰۰ (۹۸۲۱+) تماس بگیرید.

چه عواملی باعث ایجاد گیجی میشوند؟


دلایل شایع ایجاد کننده‌ی گیجی

ممکن است گیجی به دلیل شرایط زیر ایجاد شود:

  •     داروی بیهوشی
  •     عدم تعادل شیمیایی یا الکترولیتی
  •     بیماری مزمن کلیوی (که شامل انواع مشکلات کلیوی میشود مثل سنگ کلیه، نارسایی کلیه و آنومالی‌های کلیوی)
  •     بیماری مزمن کبدی ( که شامل هر نوع از مشکلات کبدی میشود مثل هپاتیت‌ها، سیروز، نارسایی کبدی )
  •     بیماری انسدادی ریوی مزمن ( COPD، که شامل آمفیزم و برونشیولیت مزمن میشود)
  •     بیماری احتقانی قلبی ( رو به زوال رفتن توانایی قلب در پمپ خون )
  •     دمانس
  •     عوارض جانبی داروها ( بعد از قطع دارو، مدت زمانی برای بهبودی نیاز است )
  •     اختلالات تشنج
  •     دهیدراتاسیون شدید
  •     ترومای شدید
  •     بیخوابی یا اختلالات خواب
  •     کمبودهای ویتامین مثل نیاسین، تیامین، ویتامین ب12 یا ویتامین ث

علل تهدید کننده‌ی حیات یا جدی ایجاد کننده‌ی گیجی

در بعضی موارد، گیجی علامتی از یک شرایط جدی و تهدید کننده‌ی حیات محسوب میشود که بهتر است به طور فوری در یک مرکز اورژانس مورد ارزیابی قرار گیرد. این شرایط شامل موارد زیر میشوند:

  •     آسیب یا تومور مغز یا طناب نخاعی
  •     دلریوم- فراموشی
  •     انسفالیت ( التهاب و تورم مغز به دلیل یک عفونت ویروسی یا سایر دلایل )
  •     سکته قلبی
  •     هیپوگلیسیمی ( قند پایین خون )
  •     مننژیت ( عفونت غشاهایی که مغز و طناب نخاعی را پوشانده‌اند )
  •     هیپوترمی
  •     سپسییس ( عفونت شدید خون )
  •     سکته مغزی

    علائم



    ممکن است که گیجی با علائم دیگری همراه باشد که بسته به بیماری و اختلال و شرایط زمینه‌ای متفاوت است. علائمی که غالبا مغز را تحت تاثیر قرار میدهند ممکن است که سیستم‌ها و اختلالات دیگر بدن را درگیر کند.
    گیجی ممکن است که با علائم مرتبط با عفونت همراه باشد مثل:

  •    گره‌های لنفاوی بزرگ
  •     تب
  •     سردرد
  •     منگی و کاهش سطح هوشیاری
  •     تهوع همراه یا بدون استفراغ
  •     سفتی گردن
  •     راش
  •     تشنج
    گیجی ممکن است که با علائم مربوط به بیماریهای مزمن و اختلالات متابولیک همراهی داشته باشد مثل :
  •     درد شکمی
  •     ریتم غیرطبیعی قلبی مثل ریتم سریع قلبی ( تاکیکاردی) یا ریتم اهسته قلبی (برادی‌پنه)
  •     تورم قوزک پا
  •     دشواری در تنفس یا تنفس تند
  •     پوست خشک یا تغییر در رنگ پوست
  •     خستگی
  •     احساس تشنگی مفرط
  •     تکرر ادرار یا کاهش ادرار یا عدم ادرار کردن
  •     تنفس با بوی میوه
  •     ضعف عضلانی
  •     تهوع همراه یا بدون استفراغ
    گیجی ممکن است که بسته به علت آن همراه با سایر علائم باشد مثل:
  •     اختلالات خلقی، اختلالات شخصیتی یا اختلالات رفتاری
  •     اختلالات خواب و تغییر الگوی خواب
  •     دشواری در بلع
  •     اختلال در حافظه، فکر کردن، صحبت کردن، درک کردن، نوشتن یا خواندن
  •     سرگیجه
  •     عدم تعادل و عدم هماهنگی
  •     از دست دادن هوشیاری حتی برای مدت کوتاه
  •     تاری دید یا تغییر در دید
  •     بی حسی، ضعف یا فلجی

چه زمانی با یک متخصص علم پزشکی تماس بگیریم


اگر گیجی به صورت ناگهانی ایجاد شد یا علائم دیگر نیز وجود داشتند با پزشک تماس بگیرید. علائم شامل موارد زیر هستند:

  •     پوست سرد یا مرطوب
  •     سرگیجه یا احساس غش کردن
  •     نبض تند
  •     تب
  •     سردرد شدید
  •     تنفس سریع یا آهسته
  •     لرز غیر قابل کنترل
  •     گیجی با شروع ناگهانی در فردی که مبتلا به دیابت است
  •     گیجی به دنبال اسیب به سر
  •     فرد در هر زمانی دچار عدم هوشیاری شود

    تشخیص


    پزشک معاینات بالینی انجام خواهد داد و در مورد گیجی سوالاتی را خواهد پرسید. پزشک در مورد زمان و محل دقیق از بیمار میپرسد. در مورد بیماریهای اخیر و حال حاضر نیز در میان سایر سوالات پرسیده خواهد شد.
    تستهایی که ممکن است درخواست شوند شامل موارد زیر هستند:

  •     تستهای خونی
  •      سی تی اسکن از سر
  •     نوار مغز EEG
  •     تست وضعیت ذهنی
  •     تستهای عصبی-روانشناسی
  •     تستهای ادراری

 نکاتی برای کمک و درمان بیمار مبتلا به منگی سر


هیچ درمان به خصوصی برای گیجی وجود ندارد. درمان وابسته به علت ایجاد کننده‌ی گیجی است. برای مثال اگر عفونت دلیل ایجاد گیجی باشد، درمان عفونت تقریبا گیجی را به طور کامل برطرف میکند. جهت درمان گیجی ناگهانی ناشی از کاهش قند خون ( برای مثال در درمان دیابت) بهتر است که فرد نوشیدنی سیرین بنوشد یا یک میان وعده‌ی شیرین بخورد. اگر گیجی بیش از ده دقیقه طول کشید به یک درمانگر تماس بگیرید.
یک راه خوب برای تشخیص گیجی، پرسیدن اسم، سن و تاریخ از بیمار است. اگر به طورت نامطمئن یا نادرست پاسخ دهند، دچار گیجی هستند.
اگر فرد معمولا دچار گیجی نمیشود به یک مرکز خدمات مراقبت از سلامت تماس بگیرید. فرد دچار گیجی را نباید تنها رها کرد. برای امنیت، فرد به نگهداری نیازمند است. جهت کمک به فرد مبتلا به گیجی :

  •     همیشه خود را معرفی کنید بدون توجه به اینکه گاهی اوقات شما را به خوبی میشناسد
  •     غالبا موقعیت و محل فرد را به او یادآوری کنید
  •     یک تقویم و ساعت را نزدیک به فرد قرار دهید
  •     در مورد وقایع اخیر و برنامه‌های روزانه با او صحبت کنید
  •     سعی کنید که محیط اطراف را ساکت آرام و پر از آرامش نگه دارید.
  •     هنگام صحبت کردن تلویزیون و رادیو را خاموش کنید
  •     آهسته صحبت کنید و از جملات کوتاه استفاده کنید
  •     قبل از شروع هر کاری بیمار را در جریان قرار دهید و با او صحبت کنید ( مثلا تغییر محل خواب و تخت، لباس پوشیدن یا حمام دادن آنها) و هر مرحله را برای انها توضیح دهید
  •     زمانی که بیمار در اتاق تنهاست موزیکی ملایم و آرام پخش کنید
  •     از یک چراغ قوه استفاده کنید تا بیمار بتواند محل خود را ببیند
  •     چیزهایی که بطور معمول مورد استفاده هستند را با تصویر مشخص کنید برای مثال تصویر توالت را بر روی درب توالت بچسبانید و تصویر شعله را بر روی اجاق.
  •     بیمار را از آسیب‌ها محافظت کنید.
  •     به بیمار در شستن دستها، رفتن به حمام و دستشویی و سایر فعالیتهای روزانه که ممکن است بطور فردی برایشان سخت باشد، کمک کنید.
  •     چک کنید که بیمار چه میخورد ( ممکن است غذا خوردن را فراموش کنند یا حتی توانایی خوردن را نداشته باشند )
  •     مطمئن شوید که بیمار داروی درست را به درستی استفاده میکند.
  •     داروها را بین هر دوز و نوبت، دور از دسترس بیمار قرار دهید