علت ، علائم و درمان سردرد ورزشی (سردرد بعد از ورزش)

سردردهای ناشی از خستگی با نام سردرد ورزشی نیز شناخته می‌شوند. علائم سردرد‌های ورزشی همانند میگرن بوده و توسط فعالیت فیزیکی و سردردهای سرفه‌ای فعال می‌شود. سردردهای ناشی از خستگی معمولاً در افراد کم سن‌تر ایجاد می‌شوند، از سنین نوجوانی تا 50 سالگی. این نوع از سردرد معمولاً پس از ورزش‌های طولانی مدت بروز می‌کند. سردرد معمولاً در زمان اوج فعالیت ایجاد شده و با متوقف کردن ورزش به‌تدریج از بین می‌رود. بااین‌حال در برخی از موارد ممکن است این سردرد تا 2 روز در بدن فرد باقی بماند. این سردردها می‌توانند علائمی مشابه با میگرن داشته باشند همانند حالت تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و حساسیت به صدا. سردردهای ورزشی معمولاً بدون ضرر بوده ولی در برخی از موارد نادر می‌توانند هشداری برای وجود علائم آنوریسم مغزی یا تومور مغزی  باشد.

اگر به هنگام ورزش کردن و یا پس از آن احساس سردرد می‌کنید احتمالاً شما از عارضه‌ای به نام سردرد ورزشی رنج می‌برید. در صورتی که به میگرن مبتلا هستید، احتمال ابتلای شما به سردردهای ورزشی نیز بیش‌تر می‌شود. در صورتی که در حین ورزش کردن و یا پس از آن احساس سردرد می‌کنید به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید. در صورتی که سردرد به‌طور ناگهانی ایجاد شده و یا این اولین دفعه‌ی بروز آن است، به پزشک مراجعه کنید. اگر دیگر علائم آنوریسم مغزی را دارید و یا در خانواده‌ی شما سابقه‌ی آنوریسم مغزی وجود دارد ممکن است آزمایشاتی مثل سی تی اسکن و یا اسکن ام آر آی را برای شما تجویز کرده و سلامت شما را بررسی کند. در صورتی که سردرد شما علت خاصی نداشته باشد احتمالاً پزشک به شما توصیه می‌کند از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن استفاده کنید. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


سردردهای اولیه

سردردهای ورزشی اولیه، که با نام سردردهای ناشی از خستگی نیز شناخته می‌شوند، در حین ورزش شدید و طولانی مدت مثل تنیس، دو، بسکتبال و وزنه‌برداری و یا پس از آن ایجاد می‌شوند. سردردهای ورزشی ممکن است به هنگام تماس جنسی نیز بروز پیدا کنند. تصور می‌شود که این سردردها به دلیل گشاد شدن رگ‌های خونی درون جمجمه ایجاد می‌شوند. ازجمله دیگر عوامل ایجاد کننده‌ی سردرد ورزشی می‌توان به ورزش کردن در گرما، رطوبت یا ارتفاعات زیاد اشاره کرد. ضربان هایی که معمولاً در هر دو طرف سر احساس می‌شوند یکی از علائم سردردهای ورزشی می‌باشند. این سردردها ممکن است بین 5 دقیقه تا 48 ساعت ماندگاری داشته باشند.

سردردهای ثانویه

سردردهای ثانویه به علت مشکلات سلامتی ایجاد می‌شوند مثل عفونت سینوس‌ها، تومورهای خوش‌خیم و بدخیم، انسداد مسیر جریان مایع مغزی نخاعی، کاهش جریان خون در شریان‌ها و یا خونریزی ساب آراکنوئید یا خونریزی بین مغز و غشای محافظ آن. سن میانگین افرادی که به سردردهای ثانویه مبتلا می‌شوند 42 سال است. از جمله علائم سردردهای ثانویه می‌توان به درد ضربان دار، استفراغ، از دست دادن هوشیاری، گرفتگی گردن و دوبینی اشاره کرد که به مدت یک روز زمان برده و ممکن است بیشتر هم باقی بمانند. ازجمله دیگر عوامل ایجاد کننده‌ی سردردهای ثانویه می‌توان به میگرن، بیماری مزمن انسدادی ریه و استفاده‌ی آنابولیک آستروئید اشاره کرد.

علل


افزایش فشار خون در عروق خونی مغز اصلی‌ترین علت سردرد بعد از ورزش است. در بسیاری از موارد که عارضه‌های جدی‌تری وجود داشته است، سردرد به علت ورزش کردن شدیدتر شده است ولی در مواردی که سردرد درواقع به علت ورزش کردن به وجود آمده باشد، احتمالاً خطری وجود نداشته و یک سردرد ناشی از خستگی خواهد بود. سردردهای ناشی از خستگی به دلیل خستگی زیاد و یا فعالیت‌های فیزیکی زیر ایجاد می‌شوند:
وزنه‌برداری، تنیس، دویدن به‌خصوص در مسافت‌های طولانی، پارو زدن، شنا کردن، غواصی
از جمله دیگر عواملی که به ایجاد سردردهای ناشی از خستگی کمک می‌کنند می‌توان به تغذیه‌ی نامناسب، گرما، رطوبت زیاد، تغییر در فشار هوا، ورزش کردن در ارتفاعات زیاد، کافئین و قند خون پایین اشاره کرد.

علائم سردرد ورزش کاران


  • سردرد ضربان دار
  • سردرد بین 5 دقیقه تا 48 ساعت زمان می‌برد.
  • سردرد توسط ورزش شدیدتر شده و یا در حین ورزش کردن یا پس از آن ایجاد می‌شود.
  • سردرد به علت عارضه‌های دیگر ایجاد نشده است.

درمان


درمان سردردهای ورزشی اولیه

برای درمان سردردهای ورزشی خوش‌خیم اولیه، پزشک احتمالاً داروهای فشار خون و یا ایندومتاسین که یک داروی ضد التهاب است را برای شما تجویز می‌کند. ممکن است پزشک به بیمار توصیه کند تا از داروهای مسکن بدون نسخه استفاده کرده و قبل از ورزش کردن بدن خود را گرم کند. همچنین از ورزش کردن در گرما و رطوبت زیاد خودداری کند. در صورتی که بیمار به‌وفور شاهد سردردهای ورزشی باشد، ممکن است پزشک برای او داروهایی را تجویز کند که با استفاده از آن‌ها قبل از ورزش کردن، می‌توان از بروز سردرد‌های ورزشی با دارو جلوگیری کرد. استفاده از ناپروکسن و ایندومتاسین 30 تا 60 دقیقه قبل از ورزش کردن می‌تواند در برخی از موارد از بروز سردردهای ورزشی اولیه جلوگیری کند. با این‌حال در موارد درمان با ایندومتاسین و ناپروکسن باید بیمار تحت نظر باشد تا از بروز مشکلات معدی جلوگیری شود. بتا بلوکر‌هایی مثل نادولول و پروپرانولول نیز برای جلوگیری از سردردهای ورزشی مفید گزارش شده‌اند و استفاده‌ی آن‌ها برای افرادی که نمی‌توانند ناپروکسن یا ایندومتاسین مصرف کنند مناسب است. از آن جایی که سردردهای ورزشی خاصیت خود کنترلی دارند پیشنهاد می‌شود که پس از 6 ماه درمان را متوقف کنید. برای نکات و توصیه‌هایی در مورد جلوگیری از سردردهای اولیه به پزشک مراجعه کنید.

درمان سردردهای ثانویه

سردردهای ثانویه‌ی ناشی از میگرن را می‌توان همانند تمامی سردردهای میگرنی و با استفاده از داروهای مسکن بدون نیاز به نسخه درمان کرد. معمولاً برای سردردهای ناشی از سینوزیت نیز آنتی بیوتیک تجویز می‌شود. ولی در صورتی که سردرد به علت خونریزی مغزی ایجاد شده باشد موقعیت بسیار جدی‌تر بوده و ممکن است رسیدگی‌های پزشکی فوری ضروری باشند. احتمالاً پزشک از تمامی روش‌های کمکی استفاده کرده، یک لوله را برای خالی کردن خون وارد مغز کرده و یا یک عمل جراحی برای ترمیم منشأ خونریزی انجام می‌دهد. کنترل فشار خون و جلوگیری از تشنج ازجمله اصلی‌ترین اهداف در طول این موقعیت اورژانسی خواهند بود.

راه‌های پیشگیری از سردرد هنگام ورزش


در زیر مراحل ساده‌ای ذکر شده‌اند که می‌توانید آن‌ها را دنبال کنید:

تغذیه‌ی مناسب و استفاده از آب کافی

کمبود آب بدن و سطح پایین قند خون از دشمنان بدن انسان می‌باشند. یک ساعت و نیم قبل از شروع ورزش، یک غذای جامد خورده و آب بنوشید. در طول ورزش و پس از آن آب بنوشید تا آب از دست رفته از طریق عرق بدن جبران شود. همچنین بهتر است در طول ورزش یا قبل از آن یک میوه یا غذای آماده بخورید تا از کاهش سطح قند خون جلوگیری شود. در انتخاب خود دقت کرده و از خوراکی‌هایی که ممکن است باعث تحریک شدن سردرد شما شوند خودداری کنید.

بدن خود را گرم و سرد کنید

گرم کردن و سرد کردن دقیق بدن ممکن است غیرضروری به نظر برسند ولی شروع ناگهانی ورزش در برخی افراد موجب سردردهای ورزشی می‌شود. 5 تا 10 دقیقه از زمان خود را به انجام حرکات کششی برای گرم کردن و سپس سرد کردن بدن پس از پایان تمرینات اختصاص دهید.

ورزش مورد انجام خود را به‌دقت انتخاب کنید

مناسب‌ترین ورزش‌ها از نظر ایجاد سردرد، ورزش‌های هوازی ملایم مثل آرام دویدن، شما، پیاده روی و دوچرخه‌سواری می‌باشند. ورزش کردن 3 بار در هفته هر بار به مدت 30 دقیقه یک هدف بسیار مناسب است ولی باید اهداف خود را با توجه به توانایی‌های بدن خود تعیین کنید. قبل از گشتن به دنبال مزایا و اثرات برنامه‌ی ورزشی خود، 6 هفته به بدن فرصت دهید تا به برنامه‌ی جدید عادت کند. در صورتی که یک فرد تازه در حال شروع ورزش باشد، باید به‌آرامی برنامه‌ی او را سنگین‌تر کرد چراکه سنگین شدن ناگهانی برنامه‌ی ورزشی می‌تواند موجب تحریک سردردهای ورزشی شود.