علت، علائم ودرمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان

اختلال نقص توجه یا بیش فعالی (ADHD) یک اختلال مغزی است که با یک الگوی رفتاری مداوم بی‌توجهی و یا پرخاشگرایی-تکانشگری که مانع عملکرد یا پیشرفت می‌شود، مشخص می‌شود. اختلال بیش فعالی یا کمبود توجه (ADHD) بر کودکان و نوجوانان تأثیر می‌گذارد و می‌تواند تا بزرگسالی ادامه یابد.
درمان این اختلال معمولا دربرگیرنده داروها و مداخلات رفتاری است. تشخیص و درمان زودرس می‌تواند تفاوت زیادی در نتیجه داشته باشد. بسیاری از افراد مبتلا به ADHD زندگی موفق، شاد و کاملی دارند.

اگر شما نگران نشانه‌های ADHD فرزند خود هستید، به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. انجام یک ارزیابی پزشکی در درجه اول برای بررسی سایر علل احتمالی مشکلات کودک شما حائز اهمیت است. درمان‌های استاندارد برای اختلال کمبود توجه یا بیش فعالی شامل دارو، آموزش، تمرین و مشاوره می‌باشد. این درمان‌ها می‌توانند بسیاری از علائم ADHD را از بین ببرند اما این اختلال را درمان نمی‌کنند. ممکن است کمی زمان بگذارد تا مشخص شود چه چیزی برای بیمار مناسب است. برای بسیاری از افراد، نشانه‌های ADHD در اوایل بزرگسالی بهبود می‌یابند، به طوری که برخی از آنها می‌توانند درمان را متوقف کنند.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌هایمتخصص مغز و اعصابتماس بگیرید.

انواع


سه تیپ ADHD زیر وجود دارد:

  •  غالبا بی‌توجه. اکثر علائم در زیر مجموعه بی‌توجهی قرار می‌گیرند.
  •  اغلب بیش فعال-پرخاشگر. اکثر علائم بیش فعالی و تحریک پذیری هستند.
  • ترکیبی. این تیپ بیماران دارای ترکیبی از علائم بی‌‌توجهی و علائم بیش فعالی-پرخاشگری هستند.

علل


در حالی که علت دقیق اختلال کمبود توجه یا پیش فعالی مشخص نیست، تلاش‌های تحقیقاتی ادامه دارد. عواملي كه ممكن است در ایجاد ADHD دخيل باشند عبارتند از:

  •  ژنتیک. ADHD ممکن است در خانواده‌ها وجود داشته باشد، و مطالعات نشان می‌دهد که ژن‌ها می‌توانند در ایجاد این اختلال نقش داشته باشند.
  •  محیط. بعضی از عوامل محیطی مانند قرار گرفتن در معرض سرب ممکن است خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهند.
  •  تکامل. مشکلات در سیستم عصبی مرکزی در لحظات کلیدی تکامل ممکن است در ایجاد این اختلال نقش داشته باشد.

علائم


علائم در کودکان

ویژگی‌های اصلی اختلال کمبود توجه یا بیش فعالی شامل عدم توجه و رفتار پر تحرک است. علائم ADHD قبل از سن 12 سالگی شروع می‌شود و در بعضی از کودکان نیز از اوایل 3 سالگی قابل توجه است. علائم ADHD می‌تواند ملایم، متوسط یا شدید باشد و ممکن است تا بزرگسالی ادامه یابد.
اختلال ADHD اغلب در مردان بیشتر از زنان است و رفتارها در پسران و دختران متفاوت است. به عنوان مثال، پسران ممکن است بیش از حد فعال باشند و ممکن است دختران آرام و بی‌توجه باشند.

علائم در بزرگسالان

علائم ADHD ممکن است در افراد بزرگسال تغییر کند. این علائم عبارتند از:

  •  لکنت زبان مزمن و فراموشی
  •  اضطراب
  • اعتماد به نفس پایین
  • مشکلات کاری
  •  مشکل کنترل خشم
  •  تکانشگری
  • عدم سازماندهی رفتار
  • اهمال کاری
  •  به راحتی نا امید شدن
  •  خستگی مزمن
  •  مشکل تمرکز هنگام مطالعه
  •  اختلالات خلقی
  •  افسردگی
  • مشکلات ارتباطی

تشخیص


به طور کلی، نباید اختلال کمبود توجه و بیش فعالی را برای یک کودک تشخیص داد، مگر اینکه علائم اولیه ADHD زود هنگام (قبل از 12 سالگی) در زندگی کودک شروع شود و به طور مداوم مشکلات اساسی در خانه و مدرسه ایجاد کند. اگر چه علائم ADHD گاهی ممکن است در کودکان پیش دبستانی یا حتی کودکان کم سن و سال‌تر ظاهر شود، تشخیص بیماری در کودکان بسیار دشوار است. این دشواری به این دلیل است که برخی مشکلات رشد و تکامل کودک مانند لکنت زبان ممکن است با ADHD اشتباه گرفته شود.
هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص ADHD وجود ندارد، اما تشخیص ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  •  معاینه پزشکی، برای کمک به بررسی سایر علل احتمالی علائم موجود
  •  گردآوری اطلاعات، مانند هرگونه مسائل پزشکی که هم اکنون کودک به آنها دچار است، سابقه پزشکی شخصی و خانوادگی، و پرونده‌های مدرسه
  •  مصاحبه‌ها یا پرسشنامه‌هایی برای اعضای خانواده، معلمان کودک و یا افرادی که به خوبی کودک را می‌شناسند، مانند پرستار کودک و مربیان.

درمان


بسیاری از علائم ADHD را می‌توان با دارو و برخی روش‌های درمانی کنترل کرد.

دارو

داروهایی تحت عنوان محرک‌ها می‌توانند به کنترل رفتارهای پرخاشگرانه و تکانشگرانه کودک کمک کنند و سطح توجه را افزایش دهند. این داروها عبارتند از:

  •  دگزا متیل فنیدات (Focalin)
  •  دکستروآمفتامین (Adderall, Dexedrine)
  • لیسدکس ‌آمفتامین (Vyvanse)
  •  متیل آمفتامین (Concerta, Daytrana, Metadate, Methylin, Ritalin, Quillivant)
    داروهای محرک برای همه افراد مبتلا به ADHD موثر واقع نمی‌شود. داروهای غیر محرک ممکن است برای افراد بالای 6 سال تجویز شوند. این داروها شامل موارد زیر است:
  •  آتوموکستین (Strattera)
  •  کلونیدین (کاپوی)
  •  گوان‌‌فاسین (Intuniv)

امگا 3

مکمل‌های غذایی حاوی امگا 3 در بهبود این اختلال نکات مثبتی نشان داده‌اند. وایارین، یک مکمل غیر دارویی حاوی امگا 3 است، که تنها با نسخه قابل تهیه از داروخانه است.

درمان

این درمان‌ها بر تغییر رفتار تمرکز دارند.

  • آموزش ویژه کمک می‌کند تا کودک در مدرسه درس بخواند. داشتن ساختار و یک روال ثابت می‌تواند به بسیاری از کودکان مبتلا به ADHD کمک کند.
  •  اصلاح رفتار، روش‌هایی را برای جایگزینی رفتارهای بد با رفتار خوب آموزش می‌دهد.
  •  روان درمانی (مشاوره) می‌تواند به فرد مبتلا به ADHD کمک کند تا شیوه‌های بهتر برای کنترل احساسات و ناامیدی خود را یاد بگیرد. همچنین می‌تواند به بهبود اعتماد به نفس آنها کمک کند. مشاوره همچنین ممکن است به اعضای خانواده کمک کند که کودک یا بزرگسالان مبتلا به ADHD را درک کنند.
  • آموزش مهارت‌های اجتماعی می‌تواند رفتارهایی مانند رعایت نوبت و همکاری را به کودک بیاموزد.

کنترل بیماری


در اینجا نکاتی برای کمک به کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD تا بیماری خود را در حالت سازمان یافته نگه دارند:

برای کودکان

والدین و معلمان می‌توانند به بچه‌هایی که دچار ADHD می‌شوند، با ابزارهایی مانند موارد زیر برای کنترل بیماری و پیگیری مسیر درمان کمک کنند:

  •  هنگام صحبت کردن با کودک، از سپردن چند وظیفه در یک زمان به کودک اجتناب کنید، هنگام ارائه دستورالعمل‌ها با کودک تماس چشمی برقرار کنید و چند دقیقه در هر روز را برای ستایش فرزند خود کنار بگذارید.
  • با معلمان و مراقبان کودک برای شناسایی زود هنگام مشکلات همکاری کنید، تا تاثیر این اختلال بر زندگی کودک را کاهش دهید.
  •  مقاوم باشید. نگه داشتن یک روال و یک برنامه ثابت در هر روز. روال زندگی روزانه کودک از زمان بیدار شدن تا زمان خواب را مانند روز قبل نگه دارید. از جمله زمان انجام تکالیف، بازی در فضای باز و فعالیت‌های داخل خانه. برنامه روزانه کودک را روی یخچال، فریزر یا روی یک تابلو اعلانات در آشپزخانه نصب کنید. تغییرات در برنامه را تا آنجا که ممکن است با اجتناب از هر گونه پیچیدگی و به ساده‌ترین روش ممکن در این برنامه بنویسید.
  •  سازماندهی آیتم‌های روزانه. مکانی مشخص برای همه چیز داشته باشید و همه چیز را در جای خود نگه دارید. این موارد شامل لباس، کوله پشتی و اسباب بازی است.
  •  از یک سازمان دهنده برای تکالیف و دفتر کودک استفاده کنید. از سازمانده‌ها برای مواد و لوازم مدرسه استفاده کنید. نوشتن کلیه کارهایی که در روز به عهده کودک قرار داده شده‌اند و آوردن کتاب‌های لازم را به کودک تاکید کنید.
  •  ثابت قدم و شفاف باشید. کودکان مبتلا به ADHD نیازمند قوانین ثابتی هستند که بتوانند درک و پیگیری کنند.
  • زمانی که کودک قوانین را دنبال می‌کند او را تحسین کنید یا به او پاداش دهید. کودکان مبتلا به ADHD اغلب انتقاد را می‌پذیرند و منتظر انتقاد هستند. به دنبال رفتار خوب کودک باشید و آن را تحسین کنید.

برای بزرگسالان

یک مشاور یا درمانگر حرفه‌ای می‌تواند به یک بزرگسال مبتلا به ADHD کمک کند که یاد بگیرد چگونه زندگی خود را با ابزارهایی نظیر موارد زیر سازماندهی کند:

  •  حفظ روال‌ها
  •  ایجاد فهرستی برای وظایف و فعالیت‌های مختلف
  •  استفاده از تقویم برای برنامه ریزی حوادث
  • استفاده از یادداشت‌های یادآور
  •  اختصاص یک مکان ویژه برای کلید‌ها، صورتحساب‌ها، و پرونده‌ها
  •  کارهای بزرگ را به مرحله‌های قابل کنترل و کوچکتر تقسیم کنید، به طوری که تکمیل هر بخش از کار، یک حس موفقیت را برای شما ایجاد کند.

پیشگیری


برای کمک به کاهش خطر ابتلا به اختلال کمبود توجه یا بیش فعالی در کودکان انجام موارد زیر ممکن است مفید باشد:

  •  در دوران بارداری از هر چیزی که می‌تواند بر رشد جنین تأثیر بگذارد اجتناب شود. به عنوان مثال، از داروهای تفریحی یا سیگار استفاده نکنید.
  •  محافظت از کودک در برابر تماس با آلاینده‌ها و سموم، از جمله دود سیگار و رنگ‌های سربی (در برخی از ساختمان‌های قدیمی یافت می‌شود).
  •  محدود کردن زمانی که کودک به مانیتور نگاه می‌کند یا تلویزیون تماشا می‌کند. اگرچه هنوز اثبات نشده است، جلوگیری از قرار گرفتن بیش از حد کودک در معرض تلویزیون و بازی‌های ویدئویی در پنج سال اول زندگی، کار عاقلانه‌ای است.