علت، علائم و درمان سردرد ناشی از سینوزیت (سینوسی)

سینوسها، حفراتی (فضاهایی) پر شده از فضا هستند که در استخوانهای پیشانی، گونه و پشت پل بینی واقع شده‌اند. این سینوسها، لایه‌ی نازکی از موکوس تولید میکنند که از کانالهای بینی تخلیه میشوند. زمانی که یکی از سینوسها ملتهب میشود، معمولا به دلیل آلرژی یا یک عفونت، این التهاب از جریان خروجی موکوس ممانعت میکند و دردی مشابه سردرد ایجاد میکند.
لازم است که پزشک تعیین کند که ایا علائم سردرد به طور واقع ناشی از مشکل سینوس هست یا نه. اگر سردرد شما واقعا به علت انسداد سینوس باشد، مثل عفونت، شما احتمالا تب خواهید داشت. ممکن است که پزشک در کنار معاینه‌ی فیزیکی درخواست سی تی اسکن یا ام آر آی دهد تا ببیند که آیا در سینوسهای شما انسدادی وجود دارد یا نه.

بسیاری از افراد شخصا به درستی سینوزیت را تشخیص میدهند و خود را در منزل درمان میکنند. نوشیدن میزان زیادی مایعات و مرطوب نگه داشتن هوا معمولا برای باز نگه داشتن مسیر بینی کافی است و به سینوس اجازه‌ی تخلیه شدن میدهد. این درمانهای خانگی همچنین ترشحات موجود را رقیق کرده و تخلیه را بهبود میبخشد.اگرچه ممکن است در صورت وجود تب یا تورمی که در صورت احساس میشود ( مانند اخطار تولید آبسه) یا اگر فرد تغییرات رفتاری یا فکری نشان دهد، به مراقبت پزشکی نیاز باشد. ملاقات با یک متخصص مغز و اعصاب ممکن است در شرایطی مورد نیاز باشد مثل عدم پاسخدهی درد به داروهای بدون نسخه‌ی برطرف کننده‌ی درد مثل ایبوبروفن یا استامینوفن یا اگر علائم بیش از 10 تا 14 روز به طول انجامد.جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل


سینوزیت یا التهاب سینوس ممکن است به دلیل یک عفونت ویروسی ایجاد میشود و خود باعث ایجاد تورم و التهاب بینی می گردد. این التهاب و کاهش توانایی سینوسها در امر تخلیه و درناژ نیز ممکن است به دلیل یک واکنش آلرژیک مثل رینیت آلرژیک باشد. التهاب باعث تورم و افزایش تولید مایع میشود که در سینوسها توانایی درناژ را کم میکند. این افزایش تولید مایع ناشی از التهاب و کاهش درناژ بتعث درد و فشار در سردردهای سینوسی میشود.
بعد از یک دوره‌ی زمانی، ممکن است که باکتریها و ویروسها از حفرات بینی به مایعات متراکم بین حفرات بینی مهاجرت کرده و باعث عفونت شوند. اغلب عفونت های سینوسی به دلیل ویروسها ایجاد میشوند. اگر علائم کمتر از سک هفته باشند و بدتر نشوند، ویروسها محتمل ترین علت ایجاد کننده هستند. عفونتهای باکتریال به طور تیپیک به طور معمول به دنبال یک دوره التهاب اولیه ناشی از عفونت ویروسی یا سایر عوامل انسدادی قابل توجه ایجاد میشوند. به طور کمتر شایع عفونت های قارچی ممکن است باعث یک عفونت سینوسی و حتی شرایط نادرتری مثل تومورها قادر به تهاجم به سینوس هستند.

علائم


درد و فشار علائم اولیه‌ی یک سردرد سینوسی هستند و معمولا به دلیل التهاب افزایش یافته و کاهش درناژ از حفرات سینوسی گرفتار است. درد ناشی از یک سردرد سینوسی معمولا به صورت احساس فشار تشدید شونده در ناحیه ی سینوس مسدود شده توصیف میشود. ممکن است که ناحیه ی گونه (سینوس ماگزیلاری)، پیشانی ( سینوس فرونتال) یا هر دو باشد. بخشی از صورت که تحت تاثیر سینوسهاست ممکن است که حساس به لمس باشد یا قرمز گردد. ممکن است تورم نیز اتفاق بیفتد. درد با تغییر وضعیت سر و یا ابتدای بلند شدن از تخت و به دلیل افزایش فشار موجود در حفرات سینوسی زیاد میشود.

تشخیص


تشخیص علت سردرد مهم است. بسیاری از بیماران که که معتقدند که سردرد سینوسی دارند ممکن است که در واقع مبتلا به میگرن یا سردرد تنشی باشند.
پزشک معمولا شروع به گرفتن شرح حالی از علائم می کند تا به تشخیص برسد. فاکتورهای شناخته شده در تکامل سینوزیت و سردرد شامل این موارد هستند: سرماخوردگی اخیر یا عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، سابقه‌ی سیگار، آلرژی های محیطی به گردوغبار و قارچها، همچنین مسافرت اخیر با هواپیما، شنا و یا سایر فعالیتهایی که مرتبط با تغییرات فشار هوا بر سینوسهای صورت هستند.
معاینه‌ی فیزیکی احتمالا تندرنس در ضربه بر سینوسهای درگیر را نشان دهد که ایجاد درد میکند. معاینه ی گوشها احتمالا اوتیت سروزس یا سطح مایع در گوش میانی و پشت پرده ی گوش را نشان دهد که مشکلات درناژ در سینوسها را پیشنهاد میکنند. معاینه ی بینی تورم مسیر بینی و ترشحات را نشان میدهد. ارزیابی دهان و دندانها احتمالا منبع عفونت را مشخص میکند و پشت حلق علائم درناژ پشت بینی را ارزیابی میکند.
رادیوگرافی معمول از صورت برای تشخیص سینوزیت یا عفونت سینوسی درخواست نمیشود. اگر پزشک مطالعات تصویربرداری از سینوسها را انجام دهد در واقع برای تائید تشخیص هستند و برای دیدن مایعاتی که تجمع یافته اند یا غشای موکوسی ضخیم که دیواره ی سینوس را میپوشاند. سی تی اسکن محدود شده از سینوسها معمولا مورد درخواست پزشک است. رادیوگرافی ساده از سینوسها معمولا مورد اهمیت قرار میگیرد. تستهای خونی برای تشخیص علت سردرد سینوسی کمک کننده نیستند.

علل


سینوزیت یا التهاب سینوس ممکن است به دلیل یک عفونت ویروسی ایجاد میشود و خود باعث ایجاد تورم و التهاب بینی می گردد. این التهاب و کاهش توانایی سینوسها در امر تخلیه و درناژ نیز ممکن است به دلیل یک واکنش آلرژیک مثل رینیت آلرژیک باشد. التهاب باعث تورم و افزایش تولید مایع میشود که در سینوسها توانایی درناژ را کم میکند. این افزایش تولید مایع ناشی از التهاب و کاهش درناژ بتعث درد و فشار در سردردهای سینوسی میشود.
بعد از یک دوره‌ی زمانی، ممکن است که باکتریها و ویروسها از حفرات بینی به مایعات متراکم بین حفرات بینی مهاجرت کرده و باعث عفونت شوند. اغلب عفونت های سینوسی به دلیل ویروسها ایجاد میشوند. اگر علائم کمتر از سک هفته باشند و بدتر نشوند، ویروسها محتمل ترین علت ایجاد کننده هستند. عفونتهای باکتریال به طور تیپیک به طور معمول به دنبال یک دوره التهاب اولیه ناشی از عفونت ویروسی یا سایر عوامل انسدادی قابل توجه ایجاد میشوند. به طور کمتر شایع عفونت های قارچی ممکن است باعث یک عفونت سینوسی و حتی شرایط نادرتری مثل تومورها قادر به تهاجم به سینوس هستند.

علائم


درد و فشار علائم اولیه‌ی یک سردرد سینوسی هستند و معمولا به دلیل التهاب افزایش یافته و کاهش درناژ از حفرات سینوسی گرفتار است. درد ناشی از یک سردرد سینوسی معمولا به صورت احساس فشار تشدید شونده در ناحیه ی سینوس مسدود شده توصیف میشود. ممکن است که ناحیه ی گونه (سینوس ماگزیلاری)، پیشانی ( سینوس فرونتال) یا هر دو باشد. بخشی از صورت که تحت تاثیر سینوسهاست ممکن است که حساس به لمس باشد یا قرمز گردد. ممکن است تورم نیز اتفاق بیفتد. درد با تغییر وضعیت سر و یا ابتدای بلند شدن از تخت و به دلیل افزایش فشار موجود در حفرات سینوسی زیاد میشود.

تشخیص


تشخیص علت سردرد مهم است. بسیاری از بیماران که که معتقدند که سردرد سینوسی دارند ممکن است که در واقع مبتلا به میگرن یا سردرد تنشی باشند.
پزشک معمولا شروع به گرفتن شرح حالی از علائم می کند تا به تشخیص برسد. فاکتورهای شناخته شده در تکامل سینوزیت و سردرد شامل این موارد هستند: سرماخوردگی اخیر یا عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، سابقه‌ی سیگار، آلرژی های محیطی به گردوغبار و قارچها، همچنین مسافرت اخیر با هواپیما، شنا و یا سایر فعالیتهایی که مرتبط با تغییرات فشار هوا بر سینوسهای صورت هستند.
معاینه‌ی فیزیکی احتمالا تندرنس در ضربه بر سینوسهای درگیر را نشان دهد که ایجاد درد میکند. معاینه ی گوشها احتمالا اوتیت سروزس یا سطح مایع در گوش میانی و پشت پرده ی گوش را نشان دهد که مشکلات درناژ در سینوسها را پیشنهاد میکنند. معاینه ی بینی تورم مسیر بینی و ترشحات را نشان میدهد. ارزیابی دهان و دندانها احتمالا منبع عفونت را مشخص میکند و پشت حلق علائم درناژ پشت بینی را ارزیابی میکند.
رادیوگرافی معمول از صورت برای تشخیص سینوزیت یا عفونت سینوسی درخواست نمیشود. اگر پزشک مطالعات تصویربرداری از سینوسها را انجام دهد در واقع برای تائید تشخیص هستند و برای دیدن مایعاتی که تجمع یافته اند یا غشای موکوسی ضخیم که دیواره ی سینوس را میپوشاند. سی تی اسکن محدود شده از سینوسها معمولا مورد درخواست پزشک است. رادیوگرافی ساده از سینوسها معمولا مورد اهمیت قرار میگیرد. تستهای خونی برای تشخیص علت سردرد سینوسی کمک کننده نیستند.

درمان


بهترین راه برای تسکین سردردهای سینوسی تعیین علت زمینه ای احتقان بیمار است. هوف درمانی برای سردردهای سینوسی دو گانه است. قدم اول کاهش التهاب سینوسها برای کمک به تخلیه ی آنهاست. زمانی که تخلیه صورت بگیرد و فشار کاهش یابد درد فروکش میکند. جنبه ی دوم راحت کردن شرایط بیمار در حین درمان مشکلات زمینه ای است.
درمان سردرد سینوسی شامل موارد زیر میشود:

درمان دارویی

درمان احتمالا شامل آنتی بیوتیک برای عفونت، همچنین یک دوره درمان با تسکین دهنده های درد و تب ( مثل استامینوفن و آسپیرین)، ضد احتقانها (مثل فنیل افرین، تنگ کننده ی عروقی برای کاهش احتقان بینی) یا آنتی هیستامین بای درمان علائم سردرد سینوسی و فراهم کردن تسکینی برای سردردهای سینوسی میباشد.

اسپری های استروئیدی بینی

این برای کاهش تورم و ادم بینی بیمار و بهبود احتقان سینوسی برای سردردهای سینوسی ناشی از عفونت یا آلرژی استفاده میشود.

جراحی

در بعضی موارد سردردهای سینوسی ناشی از بیماریهای مزمن سینوسی نیازمند جراحی هستند. اعمال جراحی برای بیرون آوردن و حذف بافت سینوسی بیمار شده و بازیابی تخلیه سینوسی نرمال برای اعمال سرپایی انجام میشوند و معمولا هم موفق هستند.

درمان خانگی


درمانهایی هستند که در منزل قابل استفاده هستند تا به کاهش احتقان مسیرهای بینی کمک کنند. و شامل موارد زیر هستند:

  • نوشیدن میزان زیادی مایع برای هیدراته نگه داشتن بدن
  • استفاده از هوای مرطوب و اسپری بینی آب نمک برای کمک به احتقان

پیشگیری


سردردهای سینوسی به دلیل التهاب سینوسها و قابلیت تخلیه ی معکوس به پشت بینی است. ممانعت از سیگار کشیدن و مصرف سیگار ثانویه بودن و سایر آلرژنها احتمالا ریسک پیشرفت سینوزیت و سردرد مرتبط با آن را افزایش میدهند. سیگار کشیدن قابلیت سینوسها را در پاک کردن موکوس و مایعات کاهش میدهند.
به طور مشابه جلوگیری از سرماخوردگی و سایر عفونتهای تنفسی احتمالا باعث کاهش ریسک التهاب سینوسها میشود. این معمولا شامل شستن مکرر دستها و دوری از افراد بیمار میشود. به دلیل تغییرات فشار در صورت که حین پرواز رخ میدهد لزوما برای فردی که عفونت دستگاه تنفسی فوقانی دارد یا سرما خورده پیشنهاد نمیشود.